1. İşin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde; işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılarak düzenlenir. Ancak, ilişkisizlik belgesi düzenlenmez. Daha sonraki bir tarihte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmesi durumunda, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu ilişkisizlik belgesi düzenlenir.

2. Tek işyeri dosyasından yürütülmesine rağmen, birden fazla yapı ruhsatı bulunan, yapı sınıf ve grubu ve/veya asgari işçilik oranı farklı olan özel nitelikteki inşaat işleri tamamlandıktan sonra; her bir ruhsata istinaden ayrı ayrı araştırma işlemi yapılacak ve hesaplanan fark işçilik tutarları toplamı, bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı ile karşılaştırılacaktır.

3. Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında, inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır. Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise; inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas alınacaktır. Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıl olması halinde, aritmetik ortalama hesabında o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınacaktır. Böylelikle inşaat maliyetinin hesaplanmasında ortalama maliyet usulüne geçilmiştir.

4. a)

• 16.05.2026 tarihi ve sonrasında biten,

• 16.05.2026 tarihinden önce bitmiş olmakla birlikte henüz araştırma işlemi yapılmayan veya araştırma işlemi yapılmış olmakla birlikte fark prim borcu idari aşamada kesinleşmemiş olan,

özel nitelikteki inşaat işlerinde aritmetik ortalama hesabına göre araştırma işlemi yapılacaktır.

b) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin yayımlandığı 16.05.2026 tarihinden önceki hesaplama yöntemi esas alınarak araştırma işlemi yapılan ve 16.05.2026 tarihi ve sonrasında idari aşamada kesinleşen işlemler için ise;

• 2 yıl ve daha az sürede tamamlanan özel nitelikteki inşaat işlerinde hesaplama yöntemi değişmediğinden herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

• 2 yıldan uzun süren özel nitelikteki inşaat işleri için yapılan ilk araştırma işlemi iptal edilerek aritmetik ortalama hesabına göre yeniden araştırma işlemi yapılacaktır.

c) 2 yıldan uzun süren özel nitelikteki inşaat işlerinde, Yönetmeliğin yayımlandığı 16.05.2026 tarihinden önceki hesaplama yöntemi esas alınarak Sosyal Güvenlik Müfettişlerince, serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen rapora istinaden SGK ünitesince;

• 16.05.2026 tarihi itibarıyla henüz işlem yapılmamış,

• İşlem yapılmış olmakla birlikte tebliğ edilen fark prim borcu 16.05.2026 tarihi ve sonrasında idari aşamada kesinleşmiş ise söz konusu raporlar aritmetik ortalama hesabı esas alınarak yeniden düzenlenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına veya ilgili SMMM/YMM’lere gönderilecektir.

5. 2026/Mayıs dönemi ve sonrasında verilen son muhtasar ve prim hizmet beyannamesi / aylık prim ve hizmet belgesi döneminden itibaren en az 2 yıl muhtasar ve prim hizmet beyannamesi / aylık prim ve hizmet belgesi verilmeyen işyeri dosyaları, 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılarak re’sen araştırma işlemi yapılacaktır.

6. Özel nitelikteki inşaat işlerinde; işverence talep edilmesi halinde, bitirildiği belirtilen kısımlar için ayrı asgari işçilik araştırma işlemi yapılabilir ve bu kısımlar için kısmi ilişkisizlik belgesi verilebilir.

Kısmî ilişkisizlik belgesi verildikten sonra yapılan araştırma işlemlerinde, daha önce bitirilen ve kısmi ilişkisizlik belgesi verilen bölümlerin yüz ölçümleri ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarları son hesaplamada dikkate alınmaz. Dolayısıyla Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazançtan fazla olan tutarlar sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır.

İlgili sirküleri görüntülemek için linke tıklayın:
https://www.turmob.org.tr/sirkuler/detailPdf/a3d380c8-a416-44fa-8136-41d217fefca0/insaat-ve-ihale-konusu-islerde-sgk-ya-odenecek-prim-tutarinin-hesabina-iliskin-usul-ve-esaslar-acikl